Düzce'nin Açılış Sayfası
Toplam Ziyaretçi :73533032 Aktif Ziyaretçi :38316 30 Kasım 2020 Pazartesi
[17:16] Tanal; ‘Keşke kanun teklifime destek verseydiniz, Düzce bu durumda olmazdı!’ -- [17:06] İç Anadolu ağaçlansın diye destek aldı! -- [16:34] ‘Hava kirliliğimiz dereceye girince gündem oluyor, sonra unutuluyor’ -- [16:22] TEM otoyolunda feci kaza: 1 ölü, 2 yaralı! -- [16:08] Tanal; ‘Keşke kanun teklifime destek verseydiniz, Düzce bu durumda olmazdı!’ -- [15:51] Medusa Başı bulundu! -- [15:51] Türkiye'nin sipariş ettiği koronavirüs aşısına yaş sınırı! -- [15:33] Moody's: 2021 Türk bankaları için zor geçecek! -- [15:31] Reuters'a konuşan kaynaklar: Koronavirüs yasakları sıkılaşacak! -- [15:27] Kurallara uymayan avcılara geçit yok! --
Tanal; ‘Keşke kanun teklifime destek verseydiniz, Düzce bu durumda olmazdı!’
Tarık Şahin
Virüsler davranışlarımızı kontrol edebilir mi?

Yazarın Diğer Yazıları :
Tarih:24.06.2020

 

Bu bir bilim kurgu ögesi gibi görünüyor olabilir, ancak değil. Virüsler, daha fazla konakçıya ulaşabilmek adına viral partiküllerin yayılmasını kolaylaştırmak için davranışlarımızı değiştirebilirler. Bunu birçok çeşitli şekilde yaparlar.

Virüsler davranışlarımızı kontrol edebilir mi? Belki de bu kendinize hiç sormadığınız bir soru, ama birçok insanın sormuş olduğu bir soru. Bu sorunun bir bilim kurgu, ya da hatta bir korku romanından alınmış gibi durduğu doğrudur. Ancak, çok daha karmaşık sorular sormaya alışık olan bilim bunun gerçek olduğunu keşfetti: virüsler gerçekten davranışlarımızı değiştirebilir.

Elbette virüsler bunu direkt bir yolla yapmıyor. İrademizi ele geçirmiyor, ya da bizim adımıza karar vermiyorlar. Doğrusu şu ki, bunu daha alttan, sessiz ve kurnaz bir şekilde yapıyorlar. Çünkü, eğer bu bulaşıcı, mikroskobik varlıkların her şeyin üstünde istediği bir şey varsa o da hayatta kalmak, çoğalmak ve karmaşık ekosistemlerin bir parçası olmaktır.

Bundan dolayı, bu hayati hedefe ulaşmalarının bir yolu, daha fazla viral partikül yaymak adına konaklamak için kullandıkları canlının davranışlarını değiştirmektir. Yani; grip, ishal, hatta basit bir soğuk algınlığı bile geçirdiğimizde deneyimlediğimiz semptomların birçoğu enfeksiyonun diğer sağlıklı bireylere yayılabilmesi için ortaya çıkan şeylerdir.

Örneğin, hapşırmak, işgalci organizmaları vücudumuzdan atmak için ortaya çıkan doğal bir mekanizmadan fazlasıdır. Aynı zamanda virüslerin bir organizmadan diğerine “atlamasını” da sağlayan bir yoldur. Ve bildiğimiz gibi, bu onlar için işe yarayan bir stratejidir. Ancak, bu konuda daha da büyüleyici (ve rahatsız edici) olan gerçekler de vardır.

Virüsler Davranışlarımızı Nasıl Kontrol Eder?

“Virüs” kelimesinin kendisi zaten bizi korkutur, ve güncel bağlamımız olan COVID-19 durumunda bu artmıştır. İnsanların da sık sık söylediği gibi, en kötü düşmanlarımız tam da göremediğimiz düşmanlardır. Bu düşmanlar sadece mikroskop altında görülebilir durumdadır ve sağlığımızı zayıflatma gücüne sahiptirler.

Ancak, peki bu canlılar gerçekte nasıl şeyler? Gerçekte, bu organizmalar genetik bilgi paketlerinden başka bir şey değiller. Göz alıcı bir protein kapsülü ile çevrelenmiş saklama kaplarılar.

Tek amaçları hayatta kalabilmek ve çoğalabilmek için diğer organizmaların hücrelerine girebilmek. Sadece insanları enfekte etmek ile kalmayıp hayvansal organizmaları, bitkileri, mantarları ve hatta bakterileri bile etkiliyorlar.

Bundan dolayı, virüslerin davranışlarımızı nasıl kontrol edebildikleri sorulursa onlar hakkında anlamamız gereken ilk şey bizim düşündüğümüzden daha zeki olmaları.

Elbette beyinleri yok, ancak virologların onları son derece akıllı varlıklar olarak tanımlamaları da yaygın görülen bir durum. Bir hücreye nasıl gireceklerini, hücreyi nasıl savunmasız bırakacaklarını ve viral partikülleri kopyalayabilmesi için hücreyi nasıl dönüşüme uğratacaklarını biliyorlar. Buna ek olarak, yukarıda da bahsetmiş olduğumuz üzere, konakladıkları canlının davranışlarını da değişikliğe uğratıyorlar. Hadi bu değişikliklerin nasıl olduğuna bir göz atalım.

Hastalık Belirtileri: Virüslerin Yayılma Yolları

Virüslerin davranışlarımızı kontrol edip edemeyeceğini bulmak için size son zamanlarda yapılmış bir çalışmadan bahsedeceğiz. Bu çalışma PLOS Patojenler dergisinde yayınlanmış ve İsveç’teki Linköping Üniversitesinden Dr. Claudia Hagbon ve Dr. Maria Istrate tarafından yürütülmüştür.

Bu çalışmada her yıl 600.000 çocuğun hayatını alan bir bulaşıcı hastalık türüne daha yakından bakmaya çalışmışlardır. Bu çok yüksek bir figürdür ve nedeni bir rotavirüstür.

En belirgin semptomlar her zaman kusma ve ishaldir. Kusmanın vücudun kendisinin hastalığa karşı geliştirdiği bir savunma mekanizması olduğuna inanılır.

Kusmanın kötü bir gıdayı, tehlikeli bir elementi ya da başka bir toksik bileşeni vücuttan uzaklaştırmak için ortaya çıkan beyin ile bağırsak arasındaki bir bağlantıdan dolayı gerçekleştiği düşünülüyordu.

Bu durumda, serotonin sinir sistemini aktif hale getirdi, böylece beyin bu davranışı oluşturup bu zararlı elementleri vücuttan uzaklaştırabildi.

Bu İsveçli doktorlar bu konuda şunu keşfetti: rotavirüs kusma ve ishal mekanizmalarını kontrol ediyordu ve bunu da son derece belirli bir amaç için yapıyordu: viral partikülleri yayıp diğer insanları enfekte etmek.

Davranışsal Viroloji Bilimi

Virüsler davranışlarımızı kontrol edebilir mi? Görebildiğimiz üzere, cevap evet. Evet kontrol ediyorlar, ve stratejileri bizim semptomlarımızı diğer insanlara, hatta diğer konakçılara geçebilmeleri için kendilerinin enfeksiyon mekanizmalarına dönüştürmektir. Amaçları hayatta kalmak ve üremek; hapşırma, kusma, ve ishal gibi davranışların kontrolünü ellerine almaktır.

Ancak, davranışsal viroloji bölümü daha da ileriye gitmiştir. İsveç’in Stockholm kentindeki Karolinska Enstitüsünde yapılan araştırma gibi araştırmalar daha da fazla bilgiyi gün ışığına çıkarmıştır.

Bazı virüsler davranışlarımızı tamamıyla değiştirebilir. Sinirlilik, insomnia ve hiperaktivite gibi şeylere yol açabilir, hatta bir kişinin davranışlarını radikal bir şekilde değiştirebilirler bile.

Bunun örneklerinden biri Creutzfeldt-Jakob hastalığıdır (deli dana hastalığı), bu hastalıkta hayvanlar progresif demans, yürüme zorluğu, ajitasyon ve duygudurum değişiklikleri gibi problemlerden muzdarip olurlar. Bir diğer örnek ise Borna hastalığı virüstür, ki bu virüs de ilk defa 1766’da atlarda görülmüştür.

Ancak bu hastalık bazı insanları da etkilemiş ve şizofreniye çok benzer olan bazı klinik semptomların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Kuduz ise bir virüsün bir hayvanın davranışlarını nasıl etkileyebileceğinin bir başka örneğidir.

Sonuç olarak, neyse ki, bilim bizi bu virüslerin birçoğunun ortaya çıkarttığı etkilerden korur. Geri kalan, henüz elimizde aşısı olmayan ya da bir savunma mekanizması geliştirmemiş olduğumuz hastalıklar için ise son derece etkili bir stratejimiz var: sık sık ellerimizi yıkamak, ve hijyen.

KAYNAKÇA

Hagbom, M., Istrate, C., Engblom, D., Karlsson, T., Rodriguez-Diaz, J., Buesa, J., Taylor, J., Loitto, V., Magnusson, K., Ahlman, H., Lundgren, O., & Svensson, L. (2011). Rotavirus Stimulates Release of Serotonin (5-HT) from Human Enterochromaffin Cells and Activates Brain Structures Involved in Nausea and Vomiting PLoS Pathogens, 7 (7) DOI:  10.1371/journal.ppat.1002115

Peki, Senin Yorumun?
  Fatih Melih Maradit
ÇOK ALIŞTINIZ AMA!..
 
  Ayşegül Şenol Can
YİNE DEPREM; YİNE ACI!
 
  Ulviye Dikmen
Hypatia.. Kadına Şiddetle Mücadele Günü
 
  Telat Çelik
DÜZCE VALİLİĞİ
 
  Peri Meram Arbak
Bir doktor Corona olsa gör başına neler
 
  Hümeyra Yılmaz
RANTIN OLMADIĞI YER
 
  Cemil Acar
SEZEN AKSU
 
  Nuri Çetin /Anılar ve Düzce
Düzce’de günlük yapılan 1800 testin kaçı
 
  Tarık Şahin
DÜZCE’YE GİTTİM EN SONUNDA
 
  Aysel Dural
Galatasaray’ın renkleri neden sarı kırmı
 
  Doç. Dr. Yusuf Aydın
Hipertansiyon ameliyat ile tedavi edileb
 
  Erdal Pişken
KENDİN ÇAL KENDİN OYNA
 
  Özkan GÖZÜTOK
Haydi Akçakoca’ya
 
  Caner Besler
Başarı Basamakları
 
  Çöp Adam Hüsnü
Sizi rahatsız etmeye geldim!
 

  Serbay interactive
Düzce Reklam Ajansı
Düzce Web Tasarım Emlak8
© 2009 - 2019 Tüm Hakları Saklıdır.

  " Pazaryeri ve toplu taşıma araçlarında denetim yapıldı! " Haberine...
 sevinç
 Korona virüsün ilk başladığı zamanlarda alınan önlemler daha ciddi iken şimdi sanki yokmuş gibi davranılıyor, kalıcı konutlar pazar yerinin giriş, çıkışında dezenfektan koymuştu belediye ama şimdi nerede? en küçük örneği bu.
  " Hypatia.. Kadına Şiddetle Mücadele Günü 25 Kasım " Yazısına...
 Dinçer KORKMAZ
 Daha önce Hypatia'yı duymamıştım.Cok güzel bir yazı olmuş, elinize, kaleminize, yüreginize sağlık. Göğe bakan nesillerin artması dilegiyle.
  " 120 günde Düzce kıpkırmızı oldu! " Haberine...
 Hızır Özcan
 Düzce'de hızlı yayılımın nedeni bir bir buçuk ay önce anıtparkta düzenlenen şehirler arası yiyecek fuarıdır. İnsanlar orada kalabalıklar oluşturdu ağız ağıza yemek yedi sohbet etti. Yetkililerde orayı ziyaret ettiler.Elbette yine de artacaktı salgın ancak özellikle kalıcı konutlarda adeta hiç yok iken birden orası da kırmızıya döndü ve hepsi o etkinliklerden sonra oldu.Yöneticilerin bu konuda ağır hataları var.
  " 120 günde Düzce kıpkırmızı oldu! " Haberine...
 Refiye Ergul
 Hiç kural takmayanlar ve Atatürk heykelin orada satışlar günlerce yapıldı. herkes aç ordan yedi içti isi olan olmayan çıktı. herşey yapıldı. korona yayılsın diye yasakları dinlemeyenler maske çenede. 65 yas altı 40 yas alti çoğunlukta. ama 65 yas çıkmasın deniyor. aslında geri kalan daha çoğunlukta ev gezmeleri dogum gunleri nisanlar istemeler sanki hic birsey yokmus gibi. cok gec kalinmadan duzce dahi butun iller ilceler koyler giris cikis yasak gelmeli. herkes istanbul bolu gezmeye gidiyor geliyor. yani cok rahatsiz durum anlamak istemiyorlar
  " Kaldırımın üstüne yapılan bisiklet yolu vatandaşlardan tepki aldı!.. " Haberine...
 Eda
  vatandaş zaten kaldırımda zor yürüyor bide bisikletler mi milletin üstüne çıksın.
  " Kaldırımın üstüne yapılan bisiklet yolu vatandaşlardan tepki aldı!.. " Haberine...
 İlhan öztürk
 Selamunaleykum Ben Şu An Almanyadayım ama yakında Emekli olacam İnşallah Gelecem böyle bir çalışma hiç biryerde görmedim yazık oluyor Düzceye saygılarımla
  " Özlü; ‘Bölgede tarihi hava yeniden yaşatılacak’ " Haberine...
  Suat ÖZTÜRK
 SİZİ TEBRİK EDERİM SAYIN BAŞKAN YILLARDAN BERİ ÇÖZÜLEMEYEN BİR SORUNU ÇÖZECEKSİNİZ İNŞAALLAH ASLINA UYGUN BİR ŞEKİLDE YAPILIRDA BÖLGE NİN ve DÜZCE nin TURİZM ine CİDDİ KATKI SAĞLAR
  " NE İSTİYORSUNUZ DÜZCE’DEN? " Haberine...
 Ahmet esen
 Kesinlikle yapilmamalı. Duzcenin havası zaten kirli
  " Olimpiyat ’ta ceza tuzağı! " Haberine...
 Ferdi çağlar
 7 aydır aracım var 5 ceza yedim 3 ü olimpiyat kavşağı dikkat etmeme rağman sürekli ceza geliyor Bizi kurtarın bu soygundan hız sınırı 70 83 ve 86km hızla ceza yemişim yok mu bilen anlayan itiraz edilmez mi o noktada o kadar hızlanmak mümkün değil zaten hele benim araç la
  " NE İSTİYORSUNUZ DÜZCE’DEN? " Haberine...
 Şehrin temizel
 Avrupa'nın çöpüne Türkiye talip, Türkiye'nin çöpüne DÜZCE talip nerede ucu boklu değnek varsa Düzce'yi layık görenler kimler yazıklar olsun, böyle başa böyle tarak bu tür işlerde neden hiç Bolu'nun ismi geçmez onlar akıllı...
Sis manzarası büyüledi! Sis manzarası büyüledi!
  NE İSTİYORSUNUZ DÜZCE’DEN?
  Bakan Koca açıkladı: Düzce vaka artışında yüzde 50 sınırına dayanan iller arasında!
  Çevre yolları birbirine bağlanıyor!
  Yanıkömeroğlu; ‘Yanlış politikalar kadına şiddeti artırdı’
  Kaldırımın üstüne yapılan bisiklet yolu vatandaşlardan tepki aldı!..
  ‘Kendi soluduğum havanın kirletilmesine müsaade etmem’
  Düzce'nin biyoçeşitliliği konuşulacak!
  İstanbul Caddesi’ne giriş çıkışlar sınırlandırıldı!
  ŞAMANDAR’IN KÜÇÜK ESNAF İÇİN TALEPLERİ VAR
  Hurdaya dönen otomobilden burnu bile kanamadan çıktı!
  CKD: ‘Mevzuat eksiği giderilmeli!’
  'BİZİ AYDINLATIN!..'
  Caboğlu; ‘Soruları basında sormak yaygara koparmak için’
  120 günde Düzce kıpkırmızı oldu!
  Türkiye, Avrupa’da 1’inci oldu!
  İkinci taksit için son gün 30 Kasım!
  Düzce Kent Konseyi İnsan Hakları Çalışma Grubu'ndan açıklama: Şiddet kaçınılmaz değildir, engellenebilir!
  Başkan Özlü; ‘Dört bir yanda çalışıyoruz’
  Antik Kentte bebek mezarı bulundu!
  Özlü; ‘Bölgede tarihi hava yeniden yaşatılacak’
  26.11.2020 - Bakan Koca açıkladı: Düzce vaka artışında yüzde 50 sınırına dayanan iller arasında!
  23.11.2020 - NE İSTİYORSUNUZ DÜZCE’DEN?
  26.11.2020 - Türkiye, Avrupa’da 1’inci oldu!
  26.11.2020 - İstanbul Caddesi’ne giriş çıkışlar sınırlandırıldı!
  27.11.2020 - Kaldırımın üstüne yapılan bisiklet yolu vatandaşlardan tepki aldı!..
  28.11.2020 - 120 günde Düzce kıpkırmızı oldu!
  23.11.2020 - Düzce adına alınacak kararlar, neden Düzce halkına sorulmaz ki?
  24.11.2020 - ÇOK ALIŞTINIZ AMA!..
  29.11.2020 - Hypatia.. Kadına Şiddetle Mücadele Günü 25 Kasım
  27.11.2020 - Olimpiyat ’ta ceza tuzağı!