Düzce'nin Açılış Sayfası
Toplam Ziyaretçi :72321085 Aktif Ziyaretçi :5331 12 Ağustos 2020 Çarşamba
[17:45] Üç plaja mavi bayrak çekildi! -- [17:38] Dernek toplantıları bakanlığın iznine bağlandı! -- [17:18] Yeni ulaşım sisteminde şoförlerin eğitimi başladı! -- [14:56] Özlü ve Keskin’den Gönül Asuk’a tebrik! -- [14:18] AK Parti Kadın Kolları Başkanı Gönül Asuk oldu! -- [13:47] Er’den Mustafa Kemal Ortaokulu açıklaması! -- [13:14] Denetimler devam ediyor! -- [12:18] Uzmanından diyabetli çocuklara yaz dönemi önerileri! -- [12:07] 6 metre derinliğindeki su deposuna düşen muhtar yaralandı! -- [18:54] Belediyeden sivrisinek operasyonu! --
Algün
Tarık Şahin
Virüsler davranışlarımızı kontrol edebilir mi?

Yazarın Diğer Yazıları :
Tarih:24.06.2020

 

Bu bir bilim kurgu ögesi gibi görünüyor olabilir, ancak değil. Virüsler, daha fazla konakçıya ulaşabilmek adına viral partiküllerin yayılmasını kolaylaştırmak için davranışlarımızı değiştirebilirler. Bunu birçok çeşitli şekilde yaparlar.

Virüsler davranışlarımızı kontrol edebilir mi? Belki de bu kendinize hiç sormadığınız bir soru, ama birçok insanın sormuş olduğu bir soru. Bu sorunun bir bilim kurgu, ya da hatta bir korku romanından alınmış gibi durduğu doğrudur. Ancak, çok daha karmaşık sorular sormaya alışık olan bilim bunun gerçek olduğunu keşfetti: virüsler gerçekten davranışlarımızı değiştirebilir.

Elbette virüsler bunu direkt bir yolla yapmıyor. İrademizi ele geçirmiyor, ya da bizim adımıza karar vermiyorlar. Doğrusu şu ki, bunu daha alttan, sessiz ve kurnaz bir şekilde yapıyorlar. Çünkü, eğer bu bulaşıcı, mikroskobik varlıkların her şeyin üstünde istediği bir şey varsa o da hayatta kalmak, çoğalmak ve karmaşık ekosistemlerin bir parçası olmaktır.

Bundan dolayı, bu hayati hedefe ulaşmalarının bir yolu, daha fazla viral partikül yaymak adına konaklamak için kullandıkları canlının davranışlarını değiştirmektir. Yani; grip, ishal, hatta basit bir soğuk algınlığı bile geçirdiğimizde deneyimlediğimiz semptomların birçoğu enfeksiyonun diğer sağlıklı bireylere yayılabilmesi için ortaya çıkan şeylerdir.

Örneğin, hapşırmak, işgalci organizmaları vücudumuzdan atmak için ortaya çıkan doğal bir mekanizmadan fazlasıdır. Aynı zamanda virüslerin bir organizmadan diğerine “atlamasını” da sağlayan bir yoldur. Ve bildiğimiz gibi, bu onlar için işe yarayan bir stratejidir. Ancak, bu konuda daha da büyüleyici (ve rahatsız edici) olan gerçekler de vardır.

Virüsler Davranışlarımızı Nasıl Kontrol Eder?

“Virüs” kelimesinin kendisi zaten bizi korkutur, ve güncel bağlamımız olan COVID-19 durumunda bu artmıştır. İnsanların da sık sık söylediği gibi, en kötü düşmanlarımız tam da göremediğimiz düşmanlardır. Bu düşmanlar sadece mikroskop altında görülebilir durumdadır ve sağlığımızı zayıflatma gücüne sahiptirler.

Ancak, peki bu canlılar gerçekte nasıl şeyler? Gerçekte, bu organizmalar genetik bilgi paketlerinden başka bir şey değiller. Göz alıcı bir protein kapsülü ile çevrelenmiş saklama kaplarılar.

Tek amaçları hayatta kalabilmek ve çoğalabilmek için diğer organizmaların hücrelerine girebilmek. Sadece insanları enfekte etmek ile kalmayıp hayvansal organizmaları, bitkileri, mantarları ve hatta bakterileri bile etkiliyorlar.

Bundan dolayı, virüslerin davranışlarımızı nasıl kontrol edebildikleri sorulursa onlar hakkında anlamamız gereken ilk şey bizim düşündüğümüzden daha zeki olmaları.

Elbette beyinleri yok, ancak virologların onları son derece akıllı varlıklar olarak tanımlamaları da yaygın görülen bir durum. Bir hücreye nasıl gireceklerini, hücreyi nasıl savunmasız bırakacaklarını ve viral partikülleri kopyalayabilmesi için hücreyi nasıl dönüşüme uğratacaklarını biliyorlar. Buna ek olarak, yukarıda da bahsetmiş olduğumuz üzere, konakladıkları canlının davranışlarını da değişikliğe uğratıyorlar. Hadi bu değişikliklerin nasıl olduğuna bir göz atalım.

Hastalık Belirtileri: Virüslerin Yayılma Yolları

Virüslerin davranışlarımızı kontrol edip edemeyeceğini bulmak için size son zamanlarda yapılmış bir çalışmadan bahsedeceğiz. Bu çalışma PLOS Patojenler dergisinde yayınlanmış ve İsveç’teki Linköping Üniversitesinden Dr. Claudia Hagbon ve Dr. Maria Istrate tarafından yürütülmüştür.

Bu çalışmada her yıl 600.000 çocuğun hayatını alan bir bulaşıcı hastalık türüne daha yakından bakmaya çalışmışlardır. Bu çok yüksek bir figürdür ve nedeni bir rotavirüstür.

En belirgin semptomlar her zaman kusma ve ishaldir. Kusmanın vücudun kendisinin hastalığa karşı geliştirdiği bir savunma mekanizması olduğuna inanılır.

Kusmanın kötü bir gıdayı, tehlikeli bir elementi ya da başka bir toksik bileşeni vücuttan uzaklaştırmak için ortaya çıkan beyin ile bağırsak arasındaki bir bağlantıdan dolayı gerçekleştiği düşünülüyordu.

Bu durumda, serotonin sinir sistemini aktif hale getirdi, böylece beyin bu davranışı oluşturup bu zararlı elementleri vücuttan uzaklaştırabildi.

Bu İsveçli doktorlar bu konuda şunu keşfetti: rotavirüs kusma ve ishal mekanizmalarını kontrol ediyordu ve bunu da son derece belirli bir amaç için yapıyordu: viral partikülleri yayıp diğer insanları enfekte etmek.

Davranışsal Viroloji Bilimi

Virüsler davranışlarımızı kontrol edebilir mi? Görebildiğimiz üzere, cevap evet. Evet kontrol ediyorlar, ve stratejileri bizim semptomlarımızı diğer insanlara, hatta diğer konakçılara geçebilmeleri için kendilerinin enfeksiyon mekanizmalarına dönüştürmektir. Amaçları hayatta kalmak ve üremek; hapşırma, kusma, ve ishal gibi davranışların kontrolünü ellerine almaktır.

Ancak, davranışsal viroloji bölümü daha da ileriye gitmiştir. İsveç’in Stockholm kentindeki Karolinska Enstitüsünde yapılan araştırma gibi araştırmalar daha da fazla bilgiyi gün ışığına çıkarmıştır.

Bazı virüsler davranışlarımızı tamamıyla değiştirebilir. Sinirlilik, insomnia ve hiperaktivite gibi şeylere yol açabilir, hatta bir kişinin davranışlarını radikal bir şekilde değiştirebilirler bile.

Bunun örneklerinden biri Creutzfeldt-Jakob hastalığıdır (deli dana hastalığı), bu hastalıkta hayvanlar progresif demans, yürüme zorluğu, ajitasyon ve duygudurum değişiklikleri gibi problemlerden muzdarip olurlar. Bir diğer örnek ise Borna hastalığı virüstür, ki bu virüs de ilk defa 1766’da atlarda görülmüştür.

Ancak bu hastalık bazı insanları da etkilemiş ve şizofreniye çok benzer olan bazı klinik semptomların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Kuduz ise bir virüsün bir hayvanın davranışlarını nasıl etkileyebileceğinin bir başka örneğidir.

Sonuç olarak, neyse ki, bilim bizi bu virüslerin birçoğunun ortaya çıkarttığı etkilerden korur. Geri kalan, henüz elimizde aşısı olmayan ya da bir savunma mekanizması geliştirmemiş olduğumuz hastalıklar için ise son derece etkili bir stratejimiz var: sık sık ellerimizi yıkamak, ve hijyen.

KAYNAKÇA

Hagbom, M., Istrate, C., Engblom, D., Karlsson, T., Rodriguez-Diaz, J., Buesa, J., Taylor, J., Loitto, V., Magnusson, K., Ahlman, H., Lundgren, O., & Svensson, L. (2011). Rotavirus Stimulates Release of Serotonin (5-HT) from Human Enterochromaffin Cells and Activates Brain Structures Involved in Nausea and Vomiting PLoS Pathogens, 7 (7) DOI:  10.1371/journal.ppat.1002115

Peki, Senin Yorumun?
  Fatih Melih Maradit
Biz Düzceliler; önce “yapılmasaydı”, son
 
  Ayşegül Şenol Can
KAHVALTI HABERLERİ
 
  Ulviye Dikmen
BÜTÜN DERTLERİ TOKLARIN VİCDANINA YÜKLEM
 
  Telat Çelik
DÜZCE VALİLİĞİ
 
  Peri Meram Arbak
DR. BİRSEN OCAKLI VE TOPLU HİSTERİ
 
  Hümeyra Yılmaz
DÜZCE GÜNLÜK KORONAVİRÜS TABLOSU
 
  Cemil Acar
SEZEN AKSU
 
  Nuri Çetin /Anılar ve Düzce
VARAN 3
 
  Tarık Şahin
Virüsler davranışlarımızı kontrol edebil
 
  Aysel Dural
Galatasaray’ın renkleri neden sarı kırmı
 
  Erdal Pişken
KENDİN ÇAL KENDİN OYNA
 
  Özkan GÖZÜTOK
Haydi Akçakoca’ya
 
  Caner Besler
Başarı Basamakları
 
  Çöp Adam Hüsnü
Sizi rahatsız etmeye geldim!
 

  Serbay interactive
Düzce Reklam Ajansı
Düzce Web Tasarım Emlak8
© 2009 - 2019 Tüm Hakları Saklıdır.

  " Biz Düzceliler; önce “yapılmasaydı”, sonra da “yıkılmasaydı” deriz!!! " Yazısına...
 Ayşegül Şenol Can
 Merhaba fatih bey parkların satılmasına ilişkin davayı peyzaj mimarları odası genel başkanlığı açti ve kazandı kendilerine ve değerli avukatları Av.Emre Baturay Altınok'a teşekkür ederiz.
  " Düzce dahil tüm illerde koronavirüs denetimi yapılacak! " Haberine...
 Şebnem Ertan
 Çok geç kalındı.Ben fahri polis memuru olsam takmayanların fotoğrafini çeker cezayı basardım.Düzcede nerdeyse %90 oranında maskeyi çenesinde vede dirseğinde tutan çok kişi var.Uyarincada dövecekler gibi hakaretleri var.
  " DR. BİRSEN OCAKLI VE TOPLU HİSTERİ " Yazısına...
 Sevda bilal
 Ne tuhaf bir milletiz onca köpek tecavüzcüleri ortalıkta dolaşırken !!kendini toplumun ezilen kesimine adamış bir bilim kadınıyla uğraşmak ancak bu çarpık ülkede görülür !
  " DÜZCE KASRI NEDEN YENİDEN İNŞA EDİLECEK? " Haberine...
 Murat
 Düzce ilinin ilk valisi sanki çok onemliymiş gibi,daha enkazlardan dumanlar tüterken hiç sıkılmadan kendisine kaçak olarak bu saray yavrusunu yaptırmıştı.düzceli yıkımların altında geleceğini ararken bu nasıl bir gafletti olacak gibi değil.neticede yapı kaçak olduğundan ona da kısmet olmadı. Sanki uğursuzluk bundan sonra da devam etti ve kim çalıştırmaya kalktıysa başarılı olamadı, Sanki garip gurebanın ahı vardı.şimdi yıkılıp yeniden yapılacakmış hayırlısı olsun.
  " Jandarmadan uyuşturucu operasyonu! " Haberine...
 Uzun
 Peki bu kadar uyuşturucu yakalanıp nasıl serbest kalabiliyor anlamak mümkün değil..
  " İçinden Düzce Geçen Kitaplar " Yazısına...
 Sefer özbasan
 Ben de eski yaşadığım düzce yi hayal ediyorum korunmalıydı çünki yalanmışlar yenilenme ile
  " Mevkiimiz kalıcı sorunlar güncellemenin de güncellemesi " Yazısına...
 Dilek Şengül
 Yıllardır müşteri bekleyen esnaf şükür belediye geldi artık bu pasaj canlanır derkeeeeeen. Şok şok şok üst katla alt kattan bagımsız bir hale getiren
  " Mevkiimiz kalıcı sorunlar güncellemenin de güncellemesi " Yazısına...
 İlhami Han
 Söylediklerine katılmamak mümkün değil... var bir aymazlık ve maalesef devam ediyor düzelir mi? Emin değilim
  " Mevkiimiz kalıcı sorunlar güncellemenin de güncellemesi " Yazısına...
 Aysun Bayram
 Bu yazıya ilaveten, büyük parkımızdan demir yığınını alamadılar ( güreş sahası). Yine o parkımızda küçücük çöp kutuları ihtiyacı karşılamıyor, çöpler yerlerde. Büyük naylon çöp torbalarının geçirildiği, ayaklı yuvarlak halka demirler ise yarayabilir.
  " Mevkiimiz kalıcı sorunlar güncellemenin de güncellemesi " Yazısına...
 Sadiye Ateş
 Kalbim ağrıyor bu ülkenin çözülmeyen sorunlarına. ülke körler sağırlar birbirini ağırlar durumunda.
Uzmanından diyabetli çocuklara yaz dönemi önerileri! Uzmanından diyabetli çocuklara yaz dönemi önerileri!
  Fatih Altaylı isyan etti: Asabım bozuldu, durum çok ciddi!
  Düzce'de Corona yüzünden doktorlar istifa mı ediyor?
  Taşova, ikinci dalga için tarih verdi!
  Düzce dahil tüm illerde koronavirüs denetimi yapılacak!
  Hatice Gösterişli son yolculuğuna uğurlandı!
  KATLI OTOPARK İHALEYE ÇIKIYOR!
  Bayraktar; ‘Nitelikli ve geniş bir akademik kadroya sahibiz’
  Bayramda tünelden 621 bin 736 araç geçti!
  Denize giren 8 yaşındaki çocuk boğuldu!
  Zengin; ‘Fakülte ile iç içe meslek yüksekokulu’
  Kovid-19 tedbirleri denetimi gerçekleştirildi!
  Bıyık; ’Olağan Genel Kurulu Toplantısı ertelendi’
  Jöak aracı Düzce'de!
  Hobi olarak başladığı kaz yetiştiriciliği gelir kapısı oldu!
  Dܒye YÖK Sanal Fuarında yoğun ilgi!
  Üreticilere fındığı yerden toplama çağrısı!
  Akıncıoğlu, önemli bilgiler paylaştı!
  Asar suyunda temizlik çalışması başladı!
  Eğitim-Bir-Sen ferdi kaza sigortası hayata geçirildi!
  Emniyetten uyuşturucu operasyonu!
  7.08.2020 - Biz Düzceliler; önce “yapılmasaydı”, sonra da “yıkılmasaydı” deriz!!!
  5.08.2020 - Düzce dahil tüm illerde koronavirüs denetimi yapılacak!