Düzce'nin Açılış Sayfası
Toplam Ziyaretçi :73140829 Aktif Ziyaretçi :29454 24 Ekim 2020 Cumartesi
[18:13] 50 dönüm arazide tıbbı bitki üretilecek! -- [17:12] Yılmaz, doktorları tebrik etti! -- [16:32] Sosyal Medyada kim, ne demiş? -- [16:19] 'Yapay zeka nesneleri tıpkı insanlar gibi görüyor' -- [16:12] Vize işlemleri askıya alındı! -- [16:04] ABD'li kurum açıkladı: Koronavirüs seyrini değiştirdi! -- [15:54] Benzine 12 kuruş indirim bekleniyor! -- [15:47] İstanbul Eczacı Odası:Risk grubundaki 10 hastadan 9’u grip aşısına ulaşamayacak! -- [15:39] Vergi ve ceza affının ayrıntıları belli oldu! -- [15:29] 14 bin 684 adet Ecstasy hap ele geçirildi! --
Tarık Şahin
Virüsler davranışlarımızı kontrol edebilir mi?

Yazarın Diğer Yazıları :
Tarih:24.06.2020

 

Bu bir bilim kurgu ögesi gibi görünüyor olabilir, ancak değil. Virüsler, daha fazla konakçıya ulaşabilmek adına viral partiküllerin yayılmasını kolaylaştırmak için davranışlarımızı değiştirebilirler. Bunu birçok çeşitli şekilde yaparlar.

Virüsler davranışlarımızı kontrol edebilir mi? Belki de bu kendinize hiç sormadığınız bir soru, ama birçok insanın sormuş olduğu bir soru. Bu sorunun bir bilim kurgu, ya da hatta bir korku romanından alınmış gibi durduğu doğrudur. Ancak, çok daha karmaşık sorular sormaya alışık olan bilim bunun gerçek olduğunu keşfetti: virüsler gerçekten davranışlarımızı değiştirebilir.

Elbette virüsler bunu direkt bir yolla yapmıyor. İrademizi ele geçirmiyor, ya da bizim adımıza karar vermiyorlar. Doğrusu şu ki, bunu daha alttan, sessiz ve kurnaz bir şekilde yapıyorlar. Çünkü, eğer bu bulaşıcı, mikroskobik varlıkların her şeyin üstünde istediği bir şey varsa o da hayatta kalmak, çoğalmak ve karmaşık ekosistemlerin bir parçası olmaktır.

Bundan dolayı, bu hayati hedefe ulaşmalarının bir yolu, daha fazla viral partikül yaymak adına konaklamak için kullandıkları canlının davranışlarını değiştirmektir. Yani; grip, ishal, hatta basit bir soğuk algınlığı bile geçirdiğimizde deneyimlediğimiz semptomların birçoğu enfeksiyonun diğer sağlıklı bireylere yayılabilmesi için ortaya çıkan şeylerdir.

Örneğin, hapşırmak, işgalci organizmaları vücudumuzdan atmak için ortaya çıkan doğal bir mekanizmadan fazlasıdır. Aynı zamanda virüslerin bir organizmadan diğerine “atlamasını” da sağlayan bir yoldur. Ve bildiğimiz gibi, bu onlar için işe yarayan bir stratejidir. Ancak, bu konuda daha da büyüleyici (ve rahatsız edici) olan gerçekler de vardır.

Virüsler Davranışlarımızı Nasıl Kontrol Eder?

“Virüs” kelimesinin kendisi zaten bizi korkutur, ve güncel bağlamımız olan COVID-19 durumunda bu artmıştır. İnsanların da sık sık söylediği gibi, en kötü düşmanlarımız tam da göremediğimiz düşmanlardır. Bu düşmanlar sadece mikroskop altında görülebilir durumdadır ve sağlığımızı zayıflatma gücüne sahiptirler.

Ancak, peki bu canlılar gerçekte nasıl şeyler? Gerçekte, bu organizmalar genetik bilgi paketlerinden başka bir şey değiller. Göz alıcı bir protein kapsülü ile çevrelenmiş saklama kaplarılar.

Tek amaçları hayatta kalabilmek ve çoğalabilmek için diğer organizmaların hücrelerine girebilmek. Sadece insanları enfekte etmek ile kalmayıp hayvansal organizmaları, bitkileri, mantarları ve hatta bakterileri bile etkiliyorlar.

Bundan dolayı, virüslerin davranışlarımızı nasıl kontrol edebildikleri sorulursa onlar hakkında anlamamız gereken ilk şey bizim düşündüğümüzden daha zeki olmaları.

Elbette beyinleri yok, ancak virologların onları son derece akıllı varlıklar olarak tanımlamaları da yaygın görülen bir durum. Bir hücreye nasıl gireceklerini, hücreyi nasıl savunmasız bırakacaklarını ve viral partikülleri kopyalayabilmesi için hücreyi nasıl dönüşüme uğratacaklarını biliyorlar. Buna ek olarak, yukarıda da bahsetmiş olduğumuz üzere, konakladıkları canlının davranışlarını da değişikliğe uğratıyorlar. Hadi bu değişikliklerin nasıl olduğuna bir göz atalım.

Hastalık Belirtileri: Virüslerin Yayılma Yolları

Virüslerin davranışlarımızı kontrol edip edemeyeceğini bulmak için size son zamanlarda yapılmış bir çalışmadan bahsedeceğiz. Bu çalışma PLOS Patojenler dergisinde yayınlanmış ve İsveç’teki Linköping Üniversitesinden Dr. Claudia Hagbon ve Dr. Maria Istrate tarafından yürütülmüştür.

Bu çalışmada her yıl 600.000 çocuğun hayatını alan bir bulaşıcı hastalık türüne daha yakından bakmaya çalışmışlardır. Bu çok yüksek bir figürdür ve nedeni bir rotavirüstür.

En belirgin semptomlar her zaman kusma ve ishaldir. Kusmanın vücudun kendisinin hastalığa karşı geliştirdiği bir savunma mekanizması olduğuna inanılır.

Kusmanın kötü bir gıdayı, tehlikeli bir elementi ya da başka bir toksik bileşeni vücuttan uzaklaştırmak için ortaya çıkan beyin ile bağırsak arasındaki bir bağlantıdan dolayı gerçekleştiği düşünülüyordu.

Bu durumda, serotonin sinir sistemini aktif hale getirdi, böylece beyin bu davranışı oluşturup bu zararlı elementleri vücuttan uzaklaştırabildi.

Bu İsveçli doktorlar bu konuda şunu keşfetti: rotavirüs kusma ve ishal mekanizmalarını kontrol ediyordu ve bunu da son derece belirli bir amaç için yapıyordu: viral partikülleri yayıp diğer insanları enfekte etmek.

Davranışsal Viroloji Bilimi

Virüsler davranışlarımızı kontrol edebilir mi? Görebildiğimiz üzere, cevap evet. Evet kontrol ediyorlar, ve stratejileri bizim semptomlarımızı diğer insanlara, hatta diğer konakçılara geçebilmeleri için kendilerinin enfeksiyon mekanizmalarına dönüştürmektir. Amaçları hayatta kalmak ve üremek; hapşırma, kusma, ve ishal gibi davranışların kontrolünü ellerine almaktır.

Ancak, davranışsal viroloji bölümü daha da ileriye gitmiştir. İsveç’in Stockholm kentindeki Karolinska Enstitüsünde yapılan araştırma gibi araştırmalar daha da fazla bilgiyi gün ışığına çıkarmıştır.

Bazı virüsler davranışlarımızı tamamıyla değiştirebilir. Sinirlilik, insomnia ve hiperaktivite gibi şeylere yol açabilir, hatta bir kişinin davranışlarını radikal bir şekilde değiştirebilirler bile.

Bunun örneklerinden biri Creutzfeldt-Jakob hastalığıdır (deli dana hastalığı), bu hastalıkta hayvanlar progresif demans, yürüme zorluğu, ajitasyon ve duygudurum değişiklikleri gibi problemlerden muzdarip olurlar. Bir diğer örnek ise Borna hastalığı virüstür, ki bu virüs de ilk defa 1766’da atlarda görülmüştür.

Ancak bu hastalık bazı insanları da etkilemiş ve şizofreniye çok benzer olan bazı klinik semptomların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Kuduz ise bir virüsün bir hayvanın davranışlarını nasıl etkileyebileceğinin bir başka örneğidir.

Sonuç olarak, neyse ki, bilim bizi bu virüslerin birçoğunun ortaya çıkarttığı etkilerden korur. Geri kalan, henüz elimizde aşısı olmayan ya da bir savunma mekanizması geliştirmemiş olduğumuz hastalıklar için ise son derece etkili bir stratejimiz var: sık sık ellerimizi yıkamak, ve hijyen.

KAYNAKÇA

Hagbom, M., Istrate, C., Engblom, D., Karlsson, T., Rodriguez-Diaz, J., Buesa, J., Taylor, J., Loitto, V., Magnusson, K., Ahlman, H., Lundgren, O., & Svensson, L. (2011). Rotavirus Stimulates Release of Serotonin (5-HT) from Human Enterochromaffin Cells and Activates Brain Structures Involved in Nausea and Vomiting PLoS Pathogens, 7 (7) DOI:  10.1371/journal.ppat.1002115

Peki, Senin Yorumun?
  Fatih Melih Maradit
ARTIK YADIRGAMIYORUZ!..
 
  Ayşegül Şenol Can
YENİDEN MERHABA
 
  Ulviye Dikmen
4 EKİM HAYVAN HAKLARI GÜNÜ
 
  Telat Çelik
DÜZCE VALİLİĞİ
 
  Peri Meram Arbak
ELİF TAŞÇI’DAN İNSAN TARİFİ; DR. İLKNUR
 
  Hümeyra Yılmaz
RANTIN OLMADIĞI YER
 
  Cemil Acar
SEZEN AKSU
 
  Nuri Çetin /Anılar ve Düzce
BU SİSTEM YÜRÜMELİ AMA..!
 
  Tarık Şahin
Virüsler davranışlarımızı kontrol edebil
 
  Aysel Dural
Galatasaray’ın renkleri neden sarı kırmı
 
  Doç. Dr. Yusuf Aydın
DİYABET (ŞEKER) HASTALIĞI GELİŞİMİNİ ENG
 
  Erdal Pişken
KENDİN ÇAL KENDİN OYNA
 
  Özkan GÖZÜTOK
Haydi Akçakoca’ya
 
  Caner Besler
Başarı Basamakları
 
  Çöp Adam Hüsnü
Sizi rahatsız etmeye geldim!
 

  Serbay interactive
Düzce Reklam Ajansı
Düzce Web Tasarım Emlak8
© 2009 - 2019 Tüm Hakları Saklıdır.

  " İlk böbrek nakli gerçekleşti! " Haberine...
 Durdu Çavuşoğlu
 İsmail Akyüz Arkadaşıma Büyük Geçmiş Olsun Sağlıklı Yaşam Diliyorum.Kadavradan Karaciğer Nakilliyim SLMLR Düzceden
  " ELİF TAŞÇI’DAN İNSAN TARİFİ; DR. İLKNUR ARSLANOĞLU " Yazısına...
 F Sönmez
 Bence burada üç aklı güzel bir araya gelmiş. Peri, İlknur ve Elif. Peri ve İlknur Hanım'ın fedakarca çalışmalarını en başından biliyor ve takdirle izliyoruz. Elif Hanım'ı lise çağından beri tanıyorum.Yüksek karekterli, hep öğrenmeye istekli. Mutlaka sizlerden de öğrenmiştir.Yazıdan da bu anlaşılıyor.Zaten sohbetlerde de İlknur Hanım'dan bahsederken, bir masal kahramanını anlatır gibi hep yüksek duygularla ifade eder. İyi ki varsınız aklı güzel insanlar. Gelecek Aydınlık Türkiye'ye model oluyorsunuz.Sizleri tanımakla insanlığa olan güvenimiz yükseldi.
  " İSKİ’nin Düzce’ye yapacağı yatırımlar konuşuldu! " Haberine...
 haydar
 İSKİ İSTANBUL SU KANALİZASYON DEĞİL Mİ. YANİ İBB NİN BAŞKANI CHP DEN DEĞİL Mİ. DÜZCE CHPLİLER NEREDE. UYKUDA MI. BRAVO YUNUS BAŞKAN. YAN MASADA CHPLİLER BİLE OLSA BU FOTOĞRAFI KULLANDIRMAN TAKDİRLİK ZATEN. İBB DE İYİ PARTİLİER İŞ GÖRÜYOR
  " ARTIK YADIRGAMIYORUZ!.. " Yazısına...
 Ertuğrul
 Topyekün öğretilmiş çaresizliği yaşıyoruz. Nemelazımcılık günlük yaşam yarını düşünen yok. Cehalet dizboyu.
  " Özlü; ‘Bölgenin karakterine uygun peyzaj yapılacak’ " Haberine...
 Harun Can Şerbetci
 Asar deresine greyder sokarak balık ve canlıların yuvalarını yok ediyorlar.. Asarın iç kenarları çöp.içinde.. Niye çünkü hiçbir durakta neredeyse çöp kutusu yok.. olan da küçük.. dolunca boşaltılana kadar vatandaş çöpünü dereye atıyor.. Atan da suçlu hizmet veremeyen de ceza yazmayan da..
  " ARTIK YADIRGAMIYORUZ!.. " Yazısına...
 Celal GÜNER
 Fatih bey düşüncelerime tercüman olmuşsunuz. Teşekkür ederim. Daha çok şeye alışacağız sanırım. Duyarsız bir toplum haline getirildik. Sosyal psikolojik bir dram yaşıyoruz ve tükeniyoruz değerlerimizi, insanlığımızı...
  " Kubilay’dan Düzcespor için öneriler! " Haberine...
 Murat
 Hem şirketleşelim hem de pamuk eller cebe... başkan ve yönetim kurulu üyeleri işinin ehli olduktan sonra düzce spor ihya olur yeter ki akıllı idareciler olsun. süper ligde bile başkanlar milyonlar verir ama paraları aynen temliklerle geri alınır. diger önerileriniz olumlu ama para pul ile asalet olunmaz.. çok sevilen eski başkanlar varken, dünyanın parasını vererek başarısız olan ve sevilmeyen başkanlar da var. bir de düzceli her sene para para diyerek dolaşan yönetimlerden nefret ediyor. şirketleserek bu sorunun önüne gecilebilir.
  " Kubilay’dan Düzcespor için öneriler! " Haberine...
 Ertuğrul
 Düzcede kaç tane prof.futbolcu var O rakamları verecek babayiğit Nerde İzleme komitesini kimlerden oluşacak varmı Düzcede yokkk. Olmayacak işler hepsi de Laf ola beri gele.
  " EYVAH EYVAH!.. Hava kirliliği koronavirüs ölümlerini arttırıyor! " Haberine...
 Murat
 Türkiyenin havası en kirli şehirlerinden olan düzcede valiliğimiz ve belediye başkanlığımız acil ve kalıcı tedbir almak zorundadır.kirlilik ile ilgili üniversitemizin önemli çalışmaları var bilhassa fabrika bacalarındaki filitre sistemleri muhakkak tesbit edilmeli takmamakta ısrar edenleri ağır para cezası ile cezalandırmalıdır.en önemli neden bu bacalardan çıkan ve kansere neden olan partiküllerdir.covit nedeniyle çok daha etkili olan bu durum tedbir alınmazsa düzcenin felaketi olacaktır.
  " ‘Fazla geç kalmadan bir yerden başlamalıyız’ " Haberine...
 Didem A.
 Bir toplumun ahlaki gelişimi hayvanlara olan davranışıyla ölçülür.
Üniversiteye uyum programları sona erdi! Üniversiteye uyum programları sona erdi!
  TAYHAN AİLESİNİN ACI GÜNÜ!
  Ev, işyeri ve konaklama tesislerine denetim başlıyor!
  Mustafa Sarıgül istifa etti!
  Fen İşleri çalışmalarını sürdürüyor!
  Özlü; ‘Bölgenin karakterine uygun peyzaj yapılacak’
  Güvenç; ‘ Ermenistan’ın yaptığı kalleşçe saldırıyı şiddetle kınıyoruz’
  Gelecek Partisi basınla buluştu!
  BOLU SALLANIYOR!
  Şahin; ‘Yatırımcıları Düzce’ye davet ediyoruz’
  Karaca Deresi temizlendi!
  Caboğlu; ‘Ermenistan terör devleti olduğunu göstermiştir’
  İSKİ’nin Düzce’ye yapacağı yatırımlar konuşuldu!
  Okul bahçelerine yerleştirilecek!
  İlk böbrek nakli gerçekleşti!
  Dünya Gazeteciler Gününü kutladılar!
  Bahçe atıkları ve eski eşyalar ücretsiz toplanıyor!
  Özlü, Yöresel Ürünler Pazarı’nı ziyaret etti!
  Uyuşturucu operasyonunda 2 kişi tutuklandı!
  Sosyal İşler çalışmalarına devam ediyor!
  Meral Akşener Bolu'ya gidecek!
  20.10.2020 - ARTIK YADIRGAMIYORUZ!..
  17.10.2020 - Kubilay’dan Düzcespor için öneriler!
  22.10.2020 - ELİF TAŞÇI’DAN İNSAN TARİFİ; DR. İLKNUR ARSLANOĞLU
  17.10.2020 - EYVAH EYVAH!.. Hava kirliliği koronavirüs ölümlerini arttırıyor!
  20.10.2020 - Özlü; ‘Bölgenin karakterine uygun peyzaj yapılacak’
  22.10.2020 - İSKİ’nin Düzce’ye yapacağı yatırımlar konuşuldu!
  22.10.2020 - İlk böbrek nakli gerçekleşti!